Hareket & Uyku

Fonksiyonel tıpta doktorların kullandığı ve sağlık koçlarının da uygulama aşamasında yararlandığı bir “fonksiyonel tıp matrix” aracı vardır. Bu araç danışandan alınan tüm bilgilerin toplandığı bir yerdir.

Bu araçtaki bölümlerden biri de hareket&egzersiz dir. Fonksiyonel tıpta öğrendiğim ilk 2 başlık:

  • “Food is your medicine” (besinler ilacınızdır)
  • “Exercize is your medicine” (egzersiz ilacınızdır)

Beslenme konusu çok konuşuluyor ve çok şükür ki yavaş yavaş ağzımıza giren maddelerin farkına varmaya başladık ve daha çok seçiciyiz. Aldığımız paketli gıdalarda bile içerik okuyup anlayabileceğimiz içeriğe sahip veya en fazla 5 içeriğe sahip ürünleri arıyoruz raflarda.

Ya egzersiz; yazılacak çok başlık var. Elimden geldiğince kısaltacağım.

Öncelikle uyku konusunun sonlarına gelirken uykusuzluğumuzun veya bir türlü yatamamızın nedenini bir soralım kendimize. Aslında biliyoruz sadece üstünü örtüyoruz.

Gece seni uyutmayan ne? Uyumak kontrolü elden bırakmaktır. Ödenecek çekler, faturalar, çocuğun okulu, işin gibi bir çok konuyu bırakacağın 8-9 saatlik bir süredir. Hayatına bir bak; bak bakalım bırakmak konusunda neredesin.? Her şeyi kontrol etmeye mi çalışıyorsun. Karşındaki kişilerin ağzından çıkan lafları bile konrtol mu etmek istiyorsun: “Bunu bana nasıl der?”vb….

Sabah neden kalkamıyorsun? Gitmek istemediğin bir yer mi var? Anlamlı gelmiyor mu yaşamak.? İlişkilerinde sevgi, anlayış, hoşgörü, şükür nerede? görmek istemediğin biri mi var her gün? Anlamı ne yaşamanın?

Kendini suçlama; sadece kendini gözlemle. Neden uyuyamadığının farkına var. Kendine dürüst ol. Tam da bu dolunayda içini aydınlat. Görmeyi talep et. Gördüklerinin karşısında cesaret talep et. Eylem talep et.

Ben iyi uyuyorum mu diyorsun? Horluyor musun? Hiç kendin için tüm gece ses kaydı aldın mı? Anksiyete var mı? Stresi nasıl yönetiyorsun? Vücut ritmin nasıl. Sabah rahat uyanabiliyor musun; dinlenmiş, zinde ve hazır? Veremediğin kiloların var mı? Hareket edebiliyor musun? Kaliteli uyumak nedir?

Kendimizden kaçış yok. Hayat bir yerde illaki yakalar seni. Sen, kendine kendin gelmiyorsan, o seni sarsar. Seviliyorsun çünkü.

Artık egzersiz konusuna başlayabiliriz. Egzersiz ve uyku birbirini çok güzel tamamlıyor. Uyuyamama ile ilgili sorunların başında stresi yönetemiyor oluşumuz geliyor. Bildiğim en iyi stres yönetimi ise HAREKET!

Aerobik aktivite, esneklik ve denge, kuvvet dayanıklılık egzersizleri gibi 3 başlıkta toplayabiliriz. Aşağıda neler yapabiliriz yazacağım. Emininim biri size uygun.

Haftada 150 dakika orta seviyede, 75 dakika güçlü seviye egzersiz öneriliyor.

Peki neden? Neden egzersiz bizim ilacımız:

  • Kan şekeri dengelenir
  • İnsülin hassasiyetiniz artar. Tip 2 diyabet ve pre-diyabet riskinizi azaltır.
  • Tansiyon dengelenir
  • Kilo, obeziteyi önler
  • Kemik kaybını önler
  • Kullanmadığınız kası kaybedeceğinizi unutmayın. Kas kaybını önler. Kas kütlesinde artış olur.
  • Stresi yönetmenize en büyük yardımcıdır
  • Depresyon anksiyete için en önemli ilaçtır.
  • Libido artar, cinsel istek uyanır
  • Uyku kaliteniz artar.
  • Enerjiniz artar
  • Kandaki yağ oranınız dengeye gelir
  • Kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riskinizi azaltır
  • Sizinle birlikte egzersiz yapan kişiler ile etkileşiminiz ve iletişimiz artar. Bir arkadaş bir komşu ile birlikte tempolu yürüyüş yaptığınızı düşünün
  • Hafızayı kuvvetlendirir, alzheimer riskiniz düşer
  • Bağışıklık sistemi güçlenir, vücuttaki enflamasyon azalır
  • Yorgunluğunuz biter
  • ATP üretimi artar; çünkü mitokondri sayınız artar
  • Sindirim düzenlenir

Daha uzatabilirim bu fayda listesini; ama artık neler yapabiliriz nasıl hareket edebiliriz kısmına geçelim.

Küçük notlar:

  • Bilinçsiz yapılan sporda risk vardır. Mutlaka yapmak istediğiniz egzersiz türü ile ilgili gerekli bilgiyi ve önlemleri alın.
  • Egzersizlere başlamadan mutlaka ısınma, soğuma ve esneme & germe yapılmalıdır.

Başlamadan kendinize öyle bir hedef seçin ki, öyle küçük olsun ki; yağmur çamur da olsa yorgunluktan ölseniz de yapabilin. Günde 5 dak. bile olur.

İçsel motivasyon gereklidir egzersize başlamak ve sürdürmek için. Neden kaslarınızı kaybetmemelisiniz, esneklik neden bu kadar önemli?Aşağıdakiler benim aklıma hemen gelenler. Herkesin motivasyonu başkadır. Sizin motivasyonunuz nedir. Yorumlarda paylaşırsanız bir başkası için feyz olur.

  • İstediğiniz kıyafeti giyebilmek için
  • Güzel görünmeyi istemek
  • Belli bir yaşa geldiğinizde hala bulaşık makinesini boşaltıp tabakları yerli yerine yerleştirebilmek için,
  • Oturduğunuz yerden rahatça kalkabilmek için,
  • Ağrısız sızısız bir hayat için
  • Daha enerji dolu olabilmek ve çabuk yorulmamak için
  • Stresi yönetebilmek ve egzersiz sonrası salgılanan serotonin hormonu (mutluluk hormonu) için
  • Merdiven çıkabilmek, 90 yaşında da rahatça yürüyebilmek için
  • Alışveriş işinizi yapabilmeniz ve düşmeden dengeli bir şekilde yürüyerek eve gelebilmeniz için
  • Kendi yaşamınızı kimseye bağlı olmadan kotarabilmeniz için
  • Kendi çoraplarınızı, ayakkabınızı giyebilmeniz için
  • Torunlarınız ve çocuklarınız ile eğlenceli ve enerji dolu saatler geçirebilmeniz için
  • En güzel yaşlarınızda gezip tozmak için
  • Hastalıklardan çabuk iyileşebilmeniz için
  • İlerleyen yaşla birlikte hafıza kaybı olmaması için

Çocuk, iş, çamaşırlar, bulaşıklar gibi bahaneleri bırakın ve günde 5 dakika ile başlayın.

Sevgiler…

, ,
, , , , , , , , , , , , , , , ,

Yorum bırakın